दिल्ली लाठीचार्जवर फडणवीसांचे मोठे विधान; ‘आंदोलनाच्या आड काहींचा वेगळाच अजेंडा, पोलिसांनी हस्तक्षेप केला नसता तर…’

मुंबई : दिल्लीतील जंतरमंतर परिसरात NEET पेपरफुटीच्या मुद्द्यावर झालेल्या आंदोलनानंतर उसळलेल्या वादावर महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पहिल्यांदाच सविस्तर भूमिका मांडली आहे. आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी केलेल्या कारवाईवर बोलताना त्यांनी कोणत्याही सरकारला आपल्या नागरिकांवर लाठीचार्ज करणे आवडत नसते, मात्र कायदा-सुव्यवस्था धोक्यात येऊ लागली तर पोलिसांना परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी आवश्यक ती पावले उचलावी लागतात, असे स्पष्ट केले. त्यामुळे दिल्लीतील घटनेत पोलिसांनी घेतलेली भूमिका ही परिस्थिती हाताळण्यासाठी आवश्यक होती, असे त्यांनी सांगितले.
मुंबईत प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना फडणवीस म्हणाले की, लोकशाहीत प्रत्येकाला आंदोलनाचा अधिकार आहे. परंतु हा अधिकार वापरताना शांतता, सार्वजनिक सुव्यवस्था आणि संविधानाने घालून दिलेल्या मर्यादांचे पालन होणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. परवानगी घेऊन शांततेत आंदोलन करणाऱ्यांना प्रशासन कधीच अडवत नाही. मात्र विनापरवानगी मोर्चे, हिंसाचार, सरकारी मालमत्तेची तोडफोड किंवा पोलिसांवर हल्ले झाले तर प्रशासन कारवाई करण्यास बांधील असते.

मुख्यमंत्र्यांनी आंदोलनाच्या स्वरूपावरही भाष्य केले. त्यांच्या मते, स्पष्ट नेतृत्व नसलेल्या आंदोलनांमध्ये अनेकदा बाहेरील प्रवृत्ती शिरकाव करतात आणि मूळ प्रश्न बाजूला ठेवून वेगळाच अजेंडा पुढे रेटण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे शांततापूर्ण आंदोलनाचे रूपांतर संघर्षात होण्याचा धोका वाढतो. काही जण विद्यार्थ्यांच्या भावना वापरून राजकीय अस्थिरता निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचेही त्यांनी सूचित केले.

दिल्लीतील घटनांदरम्यान पोलिसांच्या वाहनांवर हल्ले, दगडफेक आणि गोंधळाच्या घटना घडल्याचा उल्लेख करत फडणवीस म्हणाले की, अशा परिस्थितीत पोलिसांनी संयम राखत परिस्थिती हाताळली. योग्य वेळी नियंत्रण मिळवले नसते तर मोठा अनुचित प्रकार घडण्याची शक्यता होती. त्यामुळे पोलिसांची कारवाई केवळ परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी होती, असा दावा त्यांनी केला.


फडणवीस यांनी सर्व आंदोलकांवर टीका करण्याचे टाळले. अनेक विद्यार्थी आणि तरुण त्यांच्या प्रश्नांसाठी प्रामाणिकपणे आंदोलनात सहभागी झाले असतील, हे मान्य करत त्यांनी काही घटक या आंदोलनाचा वापर स्वतःच्या राजकीय किंवा वैचारिक हेतूसाठी करत असल्याचा आरोप केला. NEET परीक्षेशी थेट संबंध नसलेले काही लोकही आंदोलनात सक्रिय असल्याचे त्यांनी म्हटले.
त्यांनी विरोधी पक्षांवरही अप्रत्यक्ष टीका केली. काही राजकीय पक्ष विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाचा राजकीय फायदा घेण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोप करत त्यांनी अशा संवेदनशील विषयांवर राजकारण करण्याऐवजी संवादातून मार्ग काढण्याची गरज व्यक्त केली.
दिल्लीतील लाठीचार्जनंतर देशभरात राजकीय आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले आहेत. विरोधकांनी विद्यार्थ्यांवर झालेल्या पोलिस कारवाईवर तीव्र आक्षेप घेतला असून सरकारवर दडपशाहीचा आरोप केला आहे. दुसरीकडे, कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी आवश्यक तेवढीच कारवाई करण्यात आल्याचा दावा सत्ताधारी पक्षाकडून केला जात आहे. त्यामुळे NEET पेपरफुटी, विद्यार्थ्यांचे आंदोलन आणि पोलिस कारवाई या तिन्ही मुद्द्यांवर पुढील काही दिवस राजकीय वातावरण आणखी तापण्याची चिन्हे आहेत.
