वटपौर्णिमेचा शुभ योग उद्या; पूजा कधी कराल? जाणून घ्या योग्य वेळ, विधी आणि धार्मिक महत्त्व
पुणे : राज्यातील विवाहित महिलांचा श्रद्धेचा सण मानली जाणारी वटपौर्णिमा यंदा 29 जून रोजी साजरी होत आहे. या निमित्ताने शहरांसह ग्रामीण भागातही महिलांमध्ये उत्साहाचे वातावरण असून वडपूजनासाठी आवश्यक साहित्य खरेदी करण्याची लगबग सुरू आहे. अनेक ठिकाणी बाजारपेठांमध्ये पूजा साहित्य, फुले, सुती दोरे आणि पारंपरिक वस्तूंना मोठी मागणी दिसून येत आहे.
वटपौर्णिमा हा केवळ धार्मिक विधी नसून कुटुंबातील नातेसंबंध, विश्वास आणि जबाबदारी यांचे प्रतीक मानला जातो. वडाचा वृक्ष दीर्घायुष्य, स्थैर्य आणि संरक्षणाचे प्रतीक असल्याने या दिवशी त्याची पूजा करण्याची परंपरा आहे. महिलांकडून उपवास, पूजा आणि प्रार्थनेद्वारे कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीची कामना केली जाते.
यंदा पौर्णिमेचा योग रविवारी आल्याने अनेक कुटुंबांना एकत्रितपणे धार्मिक कार्यक्रमात सहभागी होण्याची संधी मिळणार आहे. मंदिर परिसर आणि सार्वजनिक ठिकाणी असलेल्या वडाच्या झाडांजवळ विशेष व्यवस्था करण्यात येत असून सकाळपासूनच भाविकांची गर्दी होण्याची शक्यता आहे.
धार्मिक परंपरेनुसार पूजेपूर्वी संकल्प करून वडाच्या वृक्षाला हळद, कुंकू, फुले आणि नैवेद्य अर्पण केला जातो. त्यानंतर वृक्षाभोवती धागा गुंडाळून प्रदक्षिणा घातली जाते. काही ठिकाणी महिलांकडून सामूहिकरित्या धार्मिक कथा, स्तोत्रपठण आणि भजन कार्यक्रमांचे आयोजनही केले जाते.
ज्योतिषशास्त्रानुसार पूजेसाठी दिवसातील शुभ वेळ निवडणे महत्त्वाचे मानले जाते. त्यामुळे अनेक महिला राहूकाळासारखे अशुभ मानले जाणारे कालखंड टाळून सकाळी किंवा सायंकाळी पूजा करण्यास प्राधान्य देतात. यामुळे धार्मिक श्रद्धेसोबत शुभ मुहूर्तालाही विशेष महत्त्व दिले जाते.
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही वटपौर्णिमा महिलांसाठी श्रद्धा, संस्कार आणि कुटुंबवत्सलतेचा संदेश देणारा सण ठरणार आहे. बदलत्या काळात आधुनिक जीवनशैली स्वीकारली असली तरी या परंपरेप्रती असलेली आस्था कायम असल्याचे चित्र राज्यभर पाहायला मिळत आहे.
