नवरात्रीची पहिली माळ आज! देवी शैलपुत्रीची पूजा, नारिंगी रंगाचं महत्त्व, नैवेद्य अन् घटस्थापनेचा शुभ मुहूर्त जाणून घ्या
पुणे : शारदीय नवरात्रीला आज, ११ ऑक्टोबरपासून सुरुवात झाली असून, देशभरात आदिशक्ती दुर्गा मातेच्या आराधनेचा उत्साह पाहायला मिळत आहे. नवरात्रीच्या पहिल्या माळेला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. या दिवशी दुर्गा मातेचं पहिलं स्वरूप असलेल्या देवी शैलपुत्रीची पूजा केली जाते. घटस्थापना करून पुढील नऊ दिवसांच्या उपासनेचा संकल्प केला जातो. आज देवीची पूजा कशी करावी, कोणता रंग शुभ मानला जातो आणि कोणता नैवेद्य अर्पण करावा, याबाबत जाणून घेऊया.
कोण आहेत देवी शैलपुत्री?
धार्मिक मान्यतेनुसार, पर्वतराज हिमालयाची कन्या असल्यामुळे देवीच्या या स्वरूपाला शैलपुत्री असं नाव पडलं. देवीच्या एका हातात त्रिशूळ, तर दुसऱ्या हातात कमळ असून, त्या नंदीवर विराजमान असतात. शक्ती, स्थैर्य आणि पावित्र्याचं प्रतीक म्हणून देवी शैलपुत्रीची पूजा केली जाते. भक्तिभावाने देवीची आराधना केल्याने सुख, शांती आणि समृद्धी लाभते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.
पहिल्या माळेचा शुभ रंग कोणता?
नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी नारिंगी रंग शुभ मानला जातो. उत्साह, ऊर्जा आणि सकारात्मकतेचं प्रतीक असलेल्या या रंगाची वस्त्रे परिधान करून देवीची पूजा करण्याची परंपरा अनेक ठिकाणी आहे. मात्र, दिवसानुसार शुभ रंग ठरवताना स्थानिक परंपरा आणि पंचांगाचाही विचार केला जातो.
देवीला कोणता नैवेद्य अर्पण करावा?
देवी शैलपुत्रीच्या पूजेत गायीच्या तुपाला विशेष महत्त्व असल्याची धार्मिक मान्यता आहे. देवीला तुपाचा नैवेद्य अर्पण केला जातो. याशिवाय दूध, खीर, पेढे, फळे आणि पांढरी फुले श्रद्धेनुसार अर्पण केली जातात. पूजेदरम्यान स्वच्छता आणि भक्तिभावाला महत्त्व दिलं जातं.
घटस्थापनेचा शुभ मुहूर्त कधी?
११ ऑक्टोबर रोजी सूर्योदयाची वेळ सकाळी ६ वाजून २७ मिनिटे असल्याचं दिलेल्या पंचांगविषयक माहितीत नमूद करण्यात आलं आहे. त्यानुसार, सकाळी ६.२७ ते १०.२७ या वेळेत घटस्थापना करण्याचा मुहूर्त सांगण्यात आला आहे. तसेच, अभिजित मुहूर्त सकाळी ११.५७ ते दुपारी १२.४८ पर्यंत असल्याचं नमूद आहे. शहरानुसार सूर्योदय आणि मुहूर्ताच्या वेळांमध्ये फरक असू शकतो. त्यामुळे घटस्थापना करण्यापूर्वी आपल्या भागातील पंचांगानुसार वेळ तपासणं महत्त्वाचं आहे.
देवी शैलपुत्रीचा मंत्र कोणता?
देवीची पूजा करताना ‘ॐ देवी शैलपुत्र्यै नमः॥’ या मंत्राचा जप केला जातो. त्यानंतर देवीची आरती करून नवरात्रीच्या नऊ दिवसांच्या उपासनेचा संकल्प केला जातो. अनेक भाविक या दिवशी उपवासही करतात.
नवरात्रीचा पहिला दिवस हा शक्तीच्या उपासनेचा प्रारंभ मानला जातो. देवी शैलपुत्रीच्या पूजेतून धैर्य, आत्मविश्वास आणि सकारात्मकतेची प्रेरणा मिळते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. त्यामुळे घटस्थापना, मंत्रजप, नैवेद्य आणि आरती अशा धार्मिक परंपरांनी नवरात्रीच्या उत्सवाची भक्तिमय सुरुवात केली जाते.
