व्यवसाय सुरू करताय? सरकारी नोंदणीचा ‘हा’ फॉर्म्युला ठेवा लक्षात; Startup India-Udyamसोबत १० लाखांपर्यंत कर्जाचा पर्याय, जाणून घ्या पूर्ण माहिती

पुणे : स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर केवळ भांडवल उभारणे पुरेसे नाही. व्यवसायाची योग्य सरकारी नोंदणी, उपलब्ध योजना आणि कर्जाच्या पर्यायांची माहिती सुरुवातीपासून असणे महत्त्वाचे ठरते. विशेषतः Startup India अंतर्गत DPIIT Recognition आणि MSME अंतर्गत Udyam Registration या नोंदणी व्यवसायाच्या स्वरूपानुसार फायदेशीर ठरू शकतात. याशिवाय व्यवसायासाठी भांडवलाची गरज असल्यास प्रधानमंत्री मुद्रा योजनेचाही पर्याय तपासता येतो.

Startup Indiaची नोंदणी कोणासाठी?

तुमचा व्यवसाय स्टार्टअपच्या निर्धारित निकषांमध्ये बसत असेल, तर DPIIT मान्यता घेण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. मान्यताप्राप्त स्टार्टअप्सना स्वयं-प्रमाणन, पेटंट आणि बौद्धिक संपदा हक्कांच्या अर्ज प्रक्रियेसह काही सरकारी सुविधांचा लाभ मिळू शकतो.

मात्र, Startup India अंतर्गत नोंदणी झाली म्हणजे थेट आयकरमाफी मिळते, असा अर्थ होत नाही. पात्र DPIIT-मान्यताप्राप्त स्टार्टअप्सना आयकर कायद्यातील कलम 80-IAC अंतर्गत करसवलतीसाठी स्वतंत्रपणे अर्ज करता येतो. आवश्यक पात्रता पूर्ण केल्यास पहिल्या दहा वर्षांपैकी सलग तीन आर्थिक वर्षांसाठी करसवलतीचा लाभ मिळू शकतो.

छोट्या व्यवसायांसाठी Udyam Registration

लघु किंवा मध्यम व्यवसाय सुरू करणाऱ्यांसाठी Udyam Registration महत्त्वाचे ठरू शकते. या नोंदणीमुळे व्यवसायाला MSME म्हणून अधिकृत ओळख मिळते. त्यानुसार MSME क्षेत्रासाठी उपलब्ध विविध सरकारी योजना, कर्ज सुविधा आणि प्रोत्साहनांचा लाभ घेण्यासाठी पात्रता तपासता येते.

मात्र, प्रत्येक योजनेचे नियम वेगवेगळे असल्याने नोंदणी करण्यापूर्वी संबंधित योजनेची पात्रता तपासणे आवश्यक आहे.

व्यवसाय वाढवायचा असेल तर मुद्रा कर्जाचा पर्याय

नवीन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा विद्यमान व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी पैशांची गरज असल्यास प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (PMMY) अंतर्गत कर्जाचा पर्याय तपासता येतो. पात्र सूक्ष्म आणि लघु व्यावसायिकांना व्यवसायाशी संबंधित विविध गरजांसाठी मुद्रा कर्ज मिळू शकते. कर्जाच्या वेगवेगळ्या श्रेणी असून अर्जदाराची गरज आणि पात्रतेनुसार पर्याय ठरतो.

महत्त्वाचे म्हणजे मुद्रा कर्ज हे अनुदान नाही. मंजूर झालेली रक्कम संबंधित अटींनुसार व्याजासह परतफेड करावी लागते.

नोंदणी केली म्हणजे कर्ज मिळेलच असे नाही!

Startup India किंवा Udyam Registration केल्याने आपोआप कर्ज मंजूर होत नाही. कर्ज देताना संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्था व्यवसायाची व्यवहार्यता, उत्पन्नाची क्षमता, कागदपत्रे, क्रेडिट प्रोफाइल आणि इतर निर्धारित निकषांचा विचार करू शकते.

त्यामुळे व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी सरकारी नोंदणी, व्यवसाय योजना, आवश्यक कागदपत्रे आणि आर्थिक नियोजन या सर्व बाबी व्यवस्थित तयार ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तसेच कोणत्याही एजंटवर अवलंबून राहण्यापूर्वी संबंधित सरकारी पोर्टलवर उपलब्ध असलेली अद्ययावत पात्रता, कागदपत्रे, शुल्क आणि योजनांचे नियम तपासणे आवश्यक आहे.