टेस्ट ट्यूब बेबीनंतर आता गायींचाही जन्म प्रयोगशाळेत? नितीन गडकरींची मोठी घोषणा; देशी गायींचे दूध उत्पादन वाढवण्यासाठी आखला नवा मास्टर प्लॅन!
नागपूर : आतापर्यंत टेस्ट ट्यूब बेबी तंत्रज्ञानाची चर्चा माणसांच्या प्रजननापुरती मर्यादित होती; मात्र आता याच धर्तीवर गायींच्या प्रजननासाठी आधुनिक तंत्रज्ञान वापरण्याची तयारी सुरू होणार आहे. देशी गायींची पैदास आणि दूध उत्पादन वाढवण्यासाठी ‘टेस्ट ट्यूब गाय’ विकसित करण्याचा विचार केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी मांडला आहे. नागपुरातील एका कार्यक्रमात त्यांनी ही महत्त्वाकांक्षी संकल्पना स्पष्ट करत विदर्भातील दुग्धव्यवसायाला नवी दिशा देण्याचा मनोदय व्यक्त केला.
लोकनेते दत्ताजी मेघे यांच्या स्मारकाचे लोकार्पण, नंदकिशोर जयस्वाल कृषी महाविद्यालय आणि शालिनीताई मेघे पशुरुग्णालयाच्या उद्घाटन सोहळ्यात गडकरी बोलत होते. या कार्यक्रमाला मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत उपस्थित होते. शेती आणि पशुसंवर्धन क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्याची गरज त्यांनी यावेळी अधोरेखित केली.
गडकरी यांनी विदर्भातील दूध उत्पादनाबाबतही चिंता व्यक्त केली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, नागपुरातून मदर डेअरी दररोज सुमारे १० लाख लिटर दूध संकलित करते. तरीही कोल्हापूर जिल्ह्यातील दूध उत्पादनाच्या तुलनेत संपूर्ण विदर्भ मागे आहे. ही परिस्थिती बदलण्यासाठी पशुवैद्यकीय सुविधा, आधुनिक प्रजनन तंत्रज्ञान आणि दुग्धव्यवसायाला प्रोत्साहन देण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी सांगितले.
टेस्ट ट्यूब बेबीच्या तंत्रज्ञानाप्रमाणेच गायींच्या प्रजननासाठीही आधुनिक पद्धती विकसित करण्याचा प्रयत्न केला जाईल. विशेषतः देशी गायींचे दूध उत्पादन वाढवण्यावर भर असेल, असे गडकरी यांनी स्पष्ट केले. या प्रयोगाची नेमकी तांत्रिक प्रक्रिया आणि अंमलबजावणीचे वेळापत्रक मात्र त्यांनी जाहीर केलेले नाही. या संकल्पनेमुळे भविष्यात दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी कोणत्या नव्या संधी निर्माण होतात, याकडे लक्ष लागले आहे.
शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या आणि आर्थिक अडचणींचा उल्लेख करताना त्यांनी शेतीला पूरक व्यवसायांची जोड देण्यावर भर दिला. शेळीपालन, डेअरी उद्योग आणि आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचा विकास झाल्यास शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मदत होऊ शकते, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
यावेळी गडकरी यांनी दत्ता मेघे यांच्या कार्याचाही गौरव केला. नागपूर आणि वर्धा परिसरात त्यांनी अनेक शैक्षणिक संस्था उभारल्या. रामटेक येथे पशुवैद्यकीय रुग्णालय सुरू करण्याची त्यांची इच्छा होती. सागर मेघे यांनी ती पूर्ण केल्याचे गडकरी म्हणाले. मोहन भागवत हे पशुवैद्यकीय डॉक्टर असून त्यांच्या हस्ते या प्रकल्पाचे उद्घाटन होणे ही आनंदाची बाब असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. विदर्भातील ऑरेंज बर्फीला दिल्लीतील नागरिकांकडून मिळणाऱ्या पसंतीचाही त्यांनी उल्लेख केला.
आता देशी गायींच्या प्रजननासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर, दूध उत्पादनवाढ आणि शेतीपूरक व्यवसायांना चालना देण्याच्या या संकल्पनेची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कशी होते, याची उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
