ऑनलाईन औषध विक्रीविरोधात देशभर मेडिकल हल्लाबोल! महाराष्ट्र ठप्प; ई-फार्मसीवर बंदीची जोरदार मागणी

मुंबई : “ऑनलाईन औषध विक्रीचे वाढते जाळे, मोठ्या कॉर्पोरेट कंपन्यांकडून दिल्या जाणाऱ्या अवाजवी सवलती आणि नियमबाह्य घरपोच औषध वितरणामुळे किरकोळ मेडिकल व्यवसाय धोक्यात आला आहे,” असा गंभीर आरोप करत आज (20 मे) देशभरातील औषध विक्रेत्यांनी एकदिवसीय बंद पुकारला आहे. या आंदोलनाला महाराष्ट्रात अभूतपूर्व प्रतिसाद मिळाला असून मुंबई, पुणे, ठाणे, नाशिक, नागपूरसह राज्यातील प्रमुख शहरांमध्ये मेडिकल दुकाने 100% बंद राहिली आहेत.

ऑल इंडिया ऑर्गनायझेशन ऑफ केमिस्ट अँड ड्रगिस्ट्स (AIOCD) आणि महाराष्ट्र स्टेट केमिस्ट्स अँड ड्रगिस्ट्स असोसिएशनच्या नेतृत्वाखाली हा बंद आयोजित करण्यात आला आहे. सकाळपासूनच शहरातील बहुतांश भागांमध्ये मेडिकल स्टोअर्स बंद असल्याने नागरिकांना औषधांसाठी मोठी अडचण निर्माण झाली आहे. अनेक रुग्णांच्या नातेवाईकांना अत्यावश्यक औषधांसाठी एक दुकानातून दुसऱ्या दुकानात धाव घ्यावी लागत आहे. काही ठिकाणी औषधांचा तात्पुरता तुटवडा जाणवू लागला आहे.

तथापि, रुग्णसेवा बाधित होऊ नये म्हणून रुग्णालयांतील इन-हाऊस मेडिकल स्टोअर्स, 24×7 आपत्कालीन औषध दुकाने आणि जीवनावश्यक औषध वितरण सेवा या बंदमधून वगळण्यात आल्या आहेत.

ई-फार्मसीवर गंभीर आरोप

या आंदोलनामागे ई-फार्मसी कंपन्यांच्या वाढत्या प्रभावावर तीव्र नाराजी व्यक्त करण्यात आली आहे. प्रिस्क्रिप्शनशिवाय औषधांची ऑनलाईन विक्री, आकर्षक सवलतींच्या माध्यमातून पारंपरिक मेडिकल व्यवसाय मोडीत काढणे, तसेच बनावट आणि चुकीच्या औषध वितरणाचा धोका वाढणे, असे गंभीर आरोप संघटनांनी केले आहेत. यामुळे सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेवर परिणाम होत असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे.

प्रमुख मागण्या काय आहेत?

औषध विक्रेत्यांनी सरकारकडे ई-फार्मसीवर कठोर नियंत्रण किंवा पूर्ण बंदी घालण्याची मागणी केली आहे. प्रिस्क्रिप्शनशिवाय औषध विक्री पूर्णपणे थांबवावी, फार्मासिस्ट उपस्थिती अनिवार्य करावी आणि ऑनलाईन कंपन्यांच्या अवाजवी सवलतींवर मर्यादा आणावी, अशी मागणी आहे. तसेच किरकोळ औषध विक्रेत्यांचे संरक्षण करणारा स्वतंत्र कायदा लागू करावा, परवाना प्रक्रियेत सुलभता आणावी आणि अनावश्यक कारवाई थांबवावी, अशीही मागणी करण्यात आली आहे.

प्रशासन अलर्ट मोडवर

या बंदच्या पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासन (FDA) पूर्णपणे सतर्क झाले आहे. राज्यभरात आपत्कालीन नियंत्रण कक्ष सुरू करण्यात आले असून आवश्यक औषध पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी विशेष पथके कार्यरत आहेत. जिल्हास्तरावर अधिकाऱ्यांची नेमणूक करून परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवले जात आहे.

नागरिकांसाठी दिलासा

सरकारने नागरिकांना घाबरून न जाण्याचे आवाहन केले आहे. अत्यावश्यक आणि जीवनावश्यक औषधांचा पुरवठा सुरळीत राहील याची काळजी घेतली जात आहे. रुग्णालयांतील औषध दुकाने सुरू ठेवण्यात आली असून गंभीर रुग्णांसाठी कोणतीही अडचण निर्माण होणार नाही, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

पुढील दिशा

औषध विक्रेता संघटनांनी सरकारला तातडीने चर्चेसाठी पुढे येण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांच्या मागण्यांवर सकारात्मक तोडगा न निघाल्यास भविष्यात आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा इशाराही देण्यात आला आहे. सध्या या बंदमुळे किरकोळ औषध बाजारपेठेत तात्पुरता अडथळा निर्माण झाला असला तरी प्रशासन परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे सांगत आहे.