“कोळी बांधवांच्या डोळ्यात अश्रू; मुंबई मासळी बाजार वाद पेटला, परंपरेवर गदा?”
मुंबई : मुंबईतील मासळी बाजारांमध्ये मासे कापून विकण्यावर घालण्यात आलेल्या कथित निर्बंधामुळे मोठा वाद निर्माण झाला आहे. अनेक पिढ्यांपासून समुद्रावर अवलंबून राहून मासळी विक्री करून उदरनिर्वाह करणाऱ्या कोळी समाजाच्या डोळ्यात आज अश्रू तरळत आहेत. “आमचा पारंपरिक व्यवसायच हिरावला जातोय का?” असा सवाल विक्रेत्यांकडून उपस्थित केला जात आहे.
महापालिकेने स्वच्छता आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या कारणास्तव बाजारात मासे कापण्यास मनाई केली आहे. नवीन नियमानुसार कोळी महिला आणि इतर विक्रेत्यांनी फक्त अख्खे मासे विकावेत, असे आदेश देण्यात आले आहेत. नियम मोडल्यास दंडात्मक कारवाई केली जाईल, असा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे. प्रशासनाचे म्हणणे आहे की मासे कापल्यामुळे बाजारात मोठ्या प्रमाणात अस्वच्छता, दुर्गंधी आणि आरोग्याच्या समस्या निर्माण होतात.
मात्र या निर्णयामुळे कोळी समाजात तीव्र नाराजी पसरली आहे. स्थानिक विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे की, मासे कापून विकणे ही त्यांच्या व्यवसायाची गरज आहे. ग्राहकांना त्यांच्या मागणीनुसार मासे कापून दिले जातात, आणि यामुळेच त्यांचा उदरनिर्वाह चालतो. अचानक लादलेल्या या नियमामुळे त्यांचे आर्थिक नुकसान होणार असल्याची भीती व्यक्त होत आहे.
या वादात शिवसेना ठाकरे गटाचे नेते अखिल चित्रे यांनी आक्रमक भूमिका घेत सरकारवर जोरदार टीका केली आहे. त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला की, “जर मासे कापणेच बंद करायचे असेल, तर चिकन घेताना जिवंत कोंबडी आणि मटण घेताना जिवंत बकरा घरी न्यायचा का?” त्यांच्या या विधानामुळे राजकीय वातावरण आणखी तापले आहे. त्यांनी कोळी बांधवांच्या पारंपरिक व्यवसायावर अन्याय होत असल्याचा आरोप करत सत्ताधाऱ्यांवर निशाणा साधला आहे.
अखिल चित्रे यांनी असेही म्हटले आहे की कोळी समाज मुंबईचा मूळ रहिवासी असून त्यांचा पारंपरिक व्यवसाय कुणीही रोखू शकत नाही. त्यांनी प्रशासनाला खुले आव्हान देत, “कोळी बांधव ज्या पद्धतीने वर्षानुवर्षे व्यवसाय करत आले आहेत, त्याच पद्धतीने ते पुढेही करतील,” असे स्पष्ट केले.
दुसरीकडे महापालिका प्रशासनाने आपली भूमिका स्पष्ट करत हा निर्णय केवळ स्वच्छता आणि आरोग्याच्या दृष्टिकोनातून घेतल्याचे सांगितले आहे. बाजारात मासे कापल्यामुळे मासळीचे अवशेष, दुर्गंधी आणि अस्वच्छता वाढते, त्यामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो, असे प्रशासनाचे म्हणणे आहे.
या संपूर्ण वादामुळे मुंबईतील मासळी बाजारात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले असून कोळी समाज आणि प्रशासन यांच्यात संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. पुढील काळात या मुद्द्यावर राजकीय व सामाजिक स्तरावर मोठे आंदोलन उभे राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
