‘गाव विकणे आहे’; सिंचनाच्या पाण्यासाठी हताश शेतकऱ्यांनी सोलापुरातील तुळशीत लावले पोस्टर
सोलापूर : दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकरी यंदाही पावसाअभावी अडचणीत सापडले आहेत. सिंचनासाठी कालव्याद्वारे पाणी उपलब्ध करून देण्याचे आश्वासन अनेक वर्षांपूर्वी देण्यात आले होते. मात्र, २५ वर्षांहून अधिक काळ उलटूनही या आश्वासनाची पूर्तता न झाल्याने तुळशी गावातील शेतकऱ्यांनी संताप व्यक्त केला आहे. सरकारचे लक्ष वेधण्यासाठी ग्रामस्थांनी चक्क संपूर्ण गाव आणि शेती विक्रीसाठी काढल्याचा फलक लावला आहे.
गावाबाहेर लावला विक्रीचा फलक
तुळशी गावातील शेतकरी शेतीवर अवलंबून आहेत. मात्र, सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध नसल्याने त्यांना दरवर्षी पावसावर अवलंबून राहावे लागत आहे. या परिस्थितीला कंटाळून ग्रामस्थांनी गावाबाहेर विक्रीचा फलक लावला आहे. त्यावर ‘बिक्री के लिए! पूरा सोलापूर गाव और कृषी भूमी’ असा मजकूर लिहिण्यात आला आहे. या फलकातून ग्रामस्थांनी अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या पाण्याच्या प्रश्नाकडे सरकारचे लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न केला आहे.
गावचे सरपंच शरद मोरे यांनी याबाबत नाराजी व्यक्त केली आहे. ज्याला गाव विकत घ्यायचे असेल, त्याने पुढे यावे, असे आवाहन त्यांनी उपरोधिकपणे केले आहे. बाहेरील लोकांना हा फलक विनोदी वाटू शकतो; मात्र गेल्या २५ वर्षांपासून सरकारकडून आश्वासनांची पूर्तता होत नसल्याने गावकऱ्यांमध्ये तीव्र नाराजी असल्याचे त्यांनी सांगितले.
सिंचन योजना जवळ, पण गावाला पाणी नाही
तुळशी गाव सीना-माढा उपसा सिंचन योजनेपासून अवघ्या नऊ किलोमीटर अंतरावर आहे. ही योजना २००० मध्ये कार्यान्वित झाली. मात्र, इतक्या जवळ असूनही या योजनेचा लाभ तुळशी गावाला मिळालेला नाही. परिसरातील काही गावांमध्ये सिंचनाच्या पाण्याच्या उपलब्धतेमुळे नगदी पिके घेतली जातात. दुसरीकडे, तुळशीतील शेतकऱ्यांना मात्र अनिश्चित पावसावर अवलंबून राहावे लागत आहे.
विहिरी आणि पाझर तलाव कोरडे
गावातील पाणीटंचाई दिवसेंदिवस गंभीर होत आहे. गेल्या ४५ दिवसांपासून जिल्ह्यातील अनेक गावांमध्ये पाऊस झालेला नसल्याची माहिती देण्यात आली आहे. तुळशी जलाशयातही अत्यल्प पाणीसाठा शिल्लक आहे. विहिरी आणि पाझर तलाव कोरडे पडल्याने पिण्याच्या पाण्याचाही प्रश्न निर्माण झाला आहे. जुलै महिन्यापासूनच गावाला टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करावा लागत आहे.
पावसाची अशीच स्थिती कायम राहिल्यास मान्सून संपल्यानंतर गावातील सुमारे २,७०० हेक्टर शेतजमीन पडीक राहण्याची शक्यता सरपंच शरद मोरे यांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर शेतीच्या उत्पन्नाचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे.
गणेश चतुर्थीपासून उपोषण, मंत्र्यांच्या चर्चेनंतर आंदोलन मागे
पाणीटंचाई आणि सिंचनाच्या प्रश्नावर तोडगा न निघाल्याने गावकऱ्यांनी गणेश चतुर्थीपासून बेमुदत उपोषण सुरू केले होते. यावेळी त्यांनी तीव्र आंदोलनाचा इशारा देत निवडणुकांवर बहिष्कार टाकण्याची भूमिकाही मांडली होती. यासंदर्भात तहसीलदारांना निवेदन देऊन आपल्या मागण्या मांडण्यात आल्या होत्या.
दरम्यान, राज्याचे जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी ग्रामस्थांशी चर्चा केली. त्यानंतर शुक्रवारी गावकऱ्यांनी आपले आंदोलन मागे घेतले. मात्र, सिंचनाच्या पाण्याचा प्रश्न अद्याप पूर्णपणे सुटलेला नाही.
कालव्यांच्या जाळ्यासाठी सरकारकडे प्रस्ताव पाठवणार
सोलापूरचे जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन यांनी या प्रकरणी माहिती दिली आहे. पाटबंधारे विभागाने तुळशी नदीचे जलशास्त्रीय सर्वेक्षण पूर्ण केले आहे. या सर्वेक्षणाच्या निष्कर्षांच्या आधारे कालव्यांचे जाळे उभारण्यासाठी राज्य सरकारकडे प्रस्ताव पाठवण्यात येणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
दरम्यान, अनेक वर्षांपासून सिंचनाच्या पाण्याची प्रतीक्षा करणाऱ्या तुळशी गावातील शेतकऱ्यांना आता प्रत्यक्षात पाणी कधी मिळणार, याकडे लक्ष लागले आहे.
