पुणेकरांचा ट्रॅफिकमुक्त प्रवास आता जवळ! शिवाजीनगर-हिंजवडी मेट्रोला हिरवा कंदील; उद्घाटनाच्या हालचाली वेगात, ‘या’ 12 स्थानकांवरून पहिल्या टप्प्यात धावणार सेवा

पुणे : पुणे, पिंपरी-चिंचवड आणि विशेषतः हिंजवडी आयटी पार्कमध्ये काम करणाऱ्या लाखो नोकरदारांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. बहुप्रतीक्षित शिवाजीनगर-हिंजवडी मेट्रो मार्गिका क्रमांक 3 वर यशस्वी चाचणी पूर्ण झाली असून, प्रवासी सेवेला सुरुवात होण्याचा मार्ग आता जवळपास मोकळा झाला आहे. आवश्यक तांत्रिक मंजुरी मिळाल्यानंतर ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात या मेट्रोचे उद्घाटन होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे पुण्यातील वाहतूक कोंडी कमी करण्याच्या दिशेने हा मोठा टप्पा मानला जात आहे.

शिवाजीनगर ते हिंजवडीदरम्यानचा हा मेट्रो मार्ग एकूण 23.20 किलोमीटर लांबीचा असून त्यावर 23 स्थानके उभारण्यात आली आहेत. पहिल्या टप्प्यात माण ते आर. के. लक्ष्मण संग्रहालय (बालेवाडी) या सुमारे 13 किलोमीटरच्या मार्गावरून प्रवासी सेवा सुरू होणार आहे. या टप्प्यात एकूण 12 स्थानकांवर मेट्रो थांबणार असून आयटी कंपन्यांमध्ये काम करणाऱ्या हजारो कर्मचाऱ्यांना दररोजच्या वाहतूक कोंडीतून मोठा दिलासा मिळणार आहे.

प्रकल्पाच्या सुरक्षेची आणि तांत्रिक क्षमतेची तपासणी करण्यासाठी मेट्रो रेल्वे सुरक्षा आयुक्त (CMRS) यांच्या पथकाने 5 ते 8 जुलैदरम्यान सिग्नलिंग, ट्रॅक, विद्युत यंत्रणा, दूरसंचार, अग्निसुरक्षा आणि आपत्कालीन व्यवस्थेची सखोल पाहणी केली होती. त्यानंतर आवश्यक सुधारणा पूर्ण झाल्याने 23 जुलै रोजी प्रवासी वाहतुकीसाठी तात्पुरती मंजुरी देण्यात आली. यशस्वी ट्रायल रननंतर आता उद्घाटनाची तयारी अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे.

या मार्गावर आधुनिक CBTC (Communication Based Train Control) सिग्नलिंग प्रणालीचा वापर करण्यात आला असून मेट्रो ताशी 80 किलोमीटर वेगाने धावू शकणार आहे. तसेच संपूर्ण मार्ग 750 व्होल्ट डीसी थर्ड रेल तंत्रज्ञानावर कार्यरत राहणार असल्याने सेवा अधिक सुरक्षित, वेगवान आणि कार्यक्षम ठरणार आहे.

राज्य आणि केंद्र सरकारकडून या प्रकल्पाला प्राधान्य देण्यात आले असून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते उद्घाटन करण्याचे नियोजन सुरू आहे. दोन्ही नेत्यांच्या वेळापत्रकानुसार तारीख निश्चित करण्याची प्रक्रिया सुरू असून सर्व काही नियोजनानुसार पार पडल्यास ऑगस्टच्या पहिल्या आठवड्यात मेट्रो प्रवाशांसाठी खुली होण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, पिंपरी-चिंचवडमध्ये मेट्रोच्या विस्तारालाही वेग आला आहे. भक्ती-शक्ती चौक ते चाकण असा सुमारे 45 किलोमीटर लांबीचा मेट्रोचा तिसरा टप्पा प्रस्तावित करण्यात आला आहे. या मार्गावर 34 स्थानके प्रस्तावित असून भक्ती-शक्ती चौक, मुकाई चौक, वाकड, पिंपळे सौदागर, नाशिक फाटा, लांडेवाडी, भोसरी आणि चाकण असा मार्ग निश्चित करण्यात आला आहे. मात्र, पिंपरी-चिंचवड महापालिकेने वाकड आणि वल्लभनगर येथे आणखी दोन स्थानके वाढवण्याची मागणी केली आहे.

या विस्तार प्रकल्पाची अंदाजित किंमत 13 हजार कोटी रुपये असून हिंजवडी आयटी पार्क, भोसरी एमआयडीसी आणि चाकण एमआयडीसी यांना थेट जोडण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. त्यामुळे औद्योगिक क्षेत्रातील लाखो कर्मचारी, विद्यार्थी आणि प्रवाशांसाठी हा मार्ग मोठा दिलासा ठरणार आहे. प्रकल्पासाठी केंद्र सरकारकडून 20 टक्के आर्थिक सहभाग राहणार असून उर्वरित निधी मेट्रो प्रशासन आणि इतर माध्यमांतून उभारला जाणार आहे.

भोसरी उड्डाणपुलाच्या परिसरातून मेट्रोचा मार्ग नेमका कसा असावा, यावर अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नाही. उड्डाणपूल कायम ठेवायचा की पर्यायी मार्ग स्वीकारायचा, याबाबत मुख्यमंत्री स्तरावर लवकरच बैठक होणार असून त्यानंतर अंतिम आराखडा निश्चित केला जाणार आहे.

शिवाजीनगर-हिंजवडी मेट्रोच्या यशस्वी चाचणीमुळे पुण्याच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला नवे बळ मिळणार आहे. वाहतूक कोंडी कमी करणे, प्रवासाचा वेळ वाचवणे आणि आयटी हब तसेच औद्योगिक क्षेत्रांना आधुनिक व वेगवान सार्वजनिक वाहतूक उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प पुण्यासाठी गेमचेंजर ठरणार असल्याचे मानले जात आहे.