पक्क्या घराचं स्वप्न होणार साकार! प्रधानमंत्री आवास योजनेतून मिळणार आर्थिक मदत; अर्ज कसा करायचा?

नवी दिल्ली : देशातील ग्रामीण भागातील गरीब आणि गरजू नागरिकांना पक्के घर मिळावे यासाठी केंद्र सरकारकडून ‘प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण’ (PMAY-G) राबवली जाते. या योजनेच्या माध्यमातून पात्र ग्रामीण कुटुंबांना घरकुल बांधण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते. अधिकृत माहितीनुसार सामान्य भागातील लाभार्थ्यांना ₹1.20 लाख, तर डोंगराळ आणि काही विशेष भागांमध्ये ₹1.30 लाखांपर्यंत मदत दिली जाते. ही रक्कम लाभार्थ्यांना हप्त्यांमध्ये देण्यात येते.

इंदिरा आवास योजनेपासून PMAY-G पर्यंतचा प्रवास

ग्रामीण भागातील गरजू कुटुंबांना पक्के घर मिळावे यासाठी पूर्वी ‘इंदिरा आवास योजना’ राबवली जात होती. पुढे या योजनेचे रूपांतर ‘प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण’मध्ये करण्यात आले. ग्रामीण भागातील बेघर तसेच कच्च्या घरात राहणाऱ्या पात्र कुटुंबांना सुरक्षित आणि पक्के घर उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.

योजनेतून कोणते फायदे मिळतात?

PMAY-G अंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना घर बांधण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते. याशिवाय घरकुलाशी संबंधित इतर सुविधांसाठी विविध सरकारी योजनांचा समन्वय केला जातो.

स्वच्छतागृहासाठी मदत : स्वच्छ भारत मिशनच्या माध्यमातून पात्र लाभार्थ्यांना शौचालयाच्या सुविधेसाठी मदत मिळू शकते.

मनरेगा अंतर्गत रोजगार : घरकुलाच्या बांधकामाशी संबंधित मजुरीसाठी मनरेगा अंतर्गत रोजगाराचा लाभ मिळू शकतो.

बँक कर्जाची सुविधा : पात्र लाभार्थ्यांना घरकुल बांधण्यासाठी संस्थात्मक कर्जाची सुविधा उपलब्ध करून देण्याची तरतूद आहे. अधिकृत मार्गदर्शिकेत ₹70 हजारांपर्यंतच्या कर्जाचा उल्लेख आहे.

PMAY-G साठी कोण पात्र ठरू शकते?

साधारणपणे ग्रामीण भागातील अशा कुटुंबांचा योजनेत विचार केला जातो ज्यांच्याकडे राहण्यासाठी पक्के घर नाही किंवा जे कच्च्या घरात राहत आहेत. लाभार्थी निवड शासनाच्या निर्धारित निकषांनुसार आणि उपलब्ध पात्रता यादीच्या आधारे केली जाते.

बेघर कुटुंबे आणि अत्यंत गरजू कुटुंबांना प्राधान्य दिले जाऊ शकते. मात्र, अंतिम पात्रता संबंधित शासकीय निकषांनुसार तपासली जाते.

आवश्यक कागदपत्रे

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी साधारणपणे पुढील कागदपत्रांची आवश्यकता असू शकते:

आधार क्रमांक आणि आधार संमती
बँक खाते क्रमांक व बँक तपशील
मनरेगा जॉब कार्डची माहिती
मोबाईल क्रमांक
कुटुंब आणि जमिनीशी संबंधित आवश्यक कागदपत्रे
योजनेनुसार आवश्यक इतर कागदपत्रे
लाभार्थी यादीत नाव कसे तपासायचे?

PMAY-G अंतर्गत लाभार्थीची माहिती अधिकृत यंत्रणेमार्फत तपासता येते. पात्रता आणि लाभार्थी यादीतील नाव तपासण्यासाठी PMAY-G पोर्टलवरील संबंधित पर्यायाचा वापर करता येतो.

अधिकृत मार्गदर्शिकेनुसार योजनेशी संबंधित प्रक्रियेसाठी ग्रामपंचायत, पंचायत समिती किंवा संबंधित स्थानिक अधिकाऱ्यांशी संपर्क करण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.

पैसे खात्यात कधी मिळतात?

लाभार्थीची निवड आणि घरकुलाची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर शासनाच्या नियमानुसार निधी हप्त्यांमध्ये थेट बँक खात्यात जमा केला जातो. घरकुलाच्या बांधकामाच्या प्रगतीनुसार पुढील हप्ते देण्याची प्रक्रिया केली जाते.

त्यामुळे केवळ ऑनलाइन अर्ज केल्यानंतर लगेच संपूर्ण रक्कम खात्यात जमा होते, असे समजणे योग्य नाही. लाभार्थीची पात्रता, मंजुरी आणि बांधकामाच्या टप्प्यांनुसार निधी वितरित केला जातो.