ऊसदराचा तिढा सुटेना, राजू शेट्टी थेट कारखान्यावर धडकणार! ५,५०० रुपयांसाठी आज ‘काटा बंद’, गळीत हंगामाच्या पहिल्याच दिवशी संघर्ष पेटणार?

कराड : राज्यात १५ ऑक्टोबरपासून ऊस गळीत हंगामाला अधिकृत सुरुवात होत असतानाच ऊसदरावरून शेतकरी आणि साखर कारखानदारांमधील संघर्ष चिघळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. ऊसाला प्रतिटन ५ हजार ५०० रुपये दर मिळावा, या मागणीसाठी आक्रमक झालेल्या स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे नेते राजू शेट्टी यांनी आता आंदोलनाची दिशा बदलली आहे. कोगनोळी टोलनाक्यावरील आंदोलनानंतर त्यांनी थेट साखर कारखान्यांना लक्ष्य केले असून, आज कराड तालुक्यातील रेठरे येथील कृष्णा साखर कारखान्यावर ‘काटा बंद’ आंदोलनाची घोषणा केली आहे. त्यामुळे गळीत हंगामाच्या सुरुवातीलाच कारखानदारांसमोर नवे आव्हान उभे राहिले आहे.

५,५०० रुपयांच्या मागणीवर शेट्टी ठाम; दोन दिवस महामार्गावर संघर्ष

राजू शेट्टी यांनी ऊस परिषदेत प्रतिटन ५,५०० रुपये दराची मागणी केली. बाजारात साखरेचे दर वाढत असताना त्याचा योग्य फायदा ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांनाही मिळायला हवा, अशी त्यांची भूमिका आहे. या मागणीसाठी महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील हजारो शेतकरी गेल्या दोन दिवसांपासून कोगनोळी टोलनाक्यावर आंदोलन करत होते. शेतकऱ्यांनी पुणे-बंगळुरू राष्ट्रीय महामार्ग तब्बल ३१ तास रोखून धरला. वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागल्याने प्रवाशांची मोठी गैरसोय झाली. अखेर ही कोंडी लक्षात घेऊन महामार्गावरील ठिय्या मागे घेण्यात आला; मात्र आंदोलन संपलेले नाही, असा इशारा शेट्टी यांनी दिला.

एफआरपी वाढली, पण शेतकऱ्यांना अपेक्षित मोबदला मिळतोय का?

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी महाराष्ट्रात देशातील सर्वाधिक रास्त आणि किफायतशीर ऊसदर दिला जात असल्याचे म्हटले आहे. २०२४-२५ मध्ये मूळ उताऱ्यासाठी प्रतिक्विंटल ३४० रुपये, म्हणजे प्रतिटन ३,४०० रुपये एफआरपी होती. २०२५-२६ मध्ये त्यात १५ रुपयांची वाढ होऊन प्रतिक्विंटल ३५५ रुपये, म्हणजे प्रतिटन ३,५५० रुपये झाली. पश्चिम महाराष्ट्रात उसाचा उतारा ११ ते १२ टक्क्यांपर्यंत असल्याने एफआरपी अधिक मिळू शकते. मात्र, ऊसतोडणी आणि वाहतुकीचा खर्च वजा केल्यानंतर शेतकऱ्यांच्या हातात अपेक्षेइतकी रक्कम राहत नसल्याचे शेट्टी यांचे म्हणणे आहे.

सातारा-सांगलीतील कारखानदारांवर गंभीर आरोप

सातारा आणि सांगली जिल्ह्यांतील काही साखर कारखानदारांनी ऊसदराचा निर्णय न घेताच गाळप सुरू केल्याचा आरोप राजू शेट्टी यांनी केला आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस, सक्तवसुली संचालनालय आणि केंद्रीय अन्वेषण विभागाच्या चौकशीच्या भीतीमुळे कारखाने घाईघाईने सुरू केल्याचा दावाही त्यांनी केला. हे शेट्टी यांनी केलेले आरोप असून, त्यांची स्वतंत्र पुष्टी झालेली नाही. संबंधित कारखानदारांची बाजूही समोर आलेली नाही. दर निश्चित न करणाऱ्या कारखान्यांविरोधात काटा बंद आंदोलन करून ऊसतोड रोखण्याचा इशारा त्यांनी दिला आहे.

हत्तरकी ते हुबळी पदयात्रा; केंद्रीय मंत्र्यांच्या निवासस्थानावर धडकणार

महामार्गावरील आंदोलनानंतर लढ्याचा पुढील टप्पा केंद्रीय मंत्र्यांपर्यंत नेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. कर्नाटक राज्य रयत संघाचे प्रमुख चुन्नाप्पा पुजारी यांनी बेळगावजवळील हत्तरकी टोलनाक्यावरून पदयात्रा सुरू केली आहे. ही पदयात्रा केंद्रीय संसदीय कार्यमंत्री प्रल्हाद जोशी यांच्या हुबळी येथील निवासस्थानापर्यंत जाणार आहे. काटा बंद आंदोलनानंतर दोन दिवसांनी महाराष्ट्रातील कार्यकर्तेही या पदयात्रेत सहभागी होणार असल्याचे शेट्टी यांनी सांगितले.

कोगनोळी आणि हत्तरकी टोलनाक्यांवर शेतकऱ्यांनी महामार्गावरच जेवण करून आंदोलन केले होते. आता कृष्णा साखर कारखान्यावरील काटा बंद आंदोलन प्रत्यक्षात किती प्रभावी ठरते आणि ऊसदरावर तोडगा निघतो का, याकडे पश्चिम महाराष्ट्रातील ऊस उत्पादकांचे लक्ष लागले आहे.