बँकेची एक चूक आणि ग्राहकांना मिळू शकतात हजारो रुपये! ₹५,००० पर्यंत भरपाईचा नियम; तुमच्यासोबतही असं घडलंय का?
पुणे : बँकेत खाते आहे, कर्ज घेतलंय किंवा क्रेडिट कार्ड वापरता? मग भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) काही महत्त्वाचे नियम तुम्हाला माहीत असणं गरजेचं आहे. कारण बँकेच्या सेवेत ठरावीक मुदतीनंतर विलंब झाल्यास काही प्रकरणांमध्ये ग्राहकांना आर्थिक भरपाई मिळू शकते. विशेष म्हणजे, काही परिस्थितींमध्ये ही भरपाई दररोज १०० ते ५,००० रुपयांपर्यंत असू शकते. यूपीआय व्यवहार अयशस्वी होण्यापासून ते कर्जाची कागदपत्रे वेळेत न मिळण्यापर्यंत अनेक बाबींसाठी नियम आहेत. नेमकी कोणत्या परिस्थितीत भरपाई मिळू शकते? जाणून घ्या.
१. खात्यातून पैसे कापले, पण व्यवहार पूर्ण झाला नाही!
एटीएममधून पैसे काढताना खात्यातून रक्कम वजा झाली, पण पैसे मिळाले नाहीत किंवा यूपीआय व्यवहारात पैसे अडकले, तर संबंधित व्यवहाराच्या प्रकारानुसार बँकेला ठरावीक मुदतीत रक्कम परत करावी लागते. एटीएम व्यवहारासाठी साधारणपणे पाच दिवस, तर काही यूपीआय व्यवहारांसाठी एका दिवसाची मुदत लागू होते. निर्धारित कालावधीनंतर विलंब झाल्यास पात्र प्रकरणांत दररोज १०० रुपये भरपाई मिळू शकते.
२. क्रेडिट कार्ड बंद करण्याची विनंती प्रलंबित?
क्रेडिट कार्ड बंद करण्यासाठी विनंती केल्यानंतर, आवश्यक अटी पूर्ण असल्यास बँकेने किंवा कार्ड जारी करणाऱ्या संस्थेने सात कामकाजाच्या दिवसांत प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक आहे. विनाकारण विलंब झाल्यास दर कॅलेंडर दिवसाला ५०० रुपये भरपाई देण्याची तरतूद आहे.
३. कर्ज फेडलं, तरी मालमत्तेची कागदपत्रे मिळत नाहीत?
गृहकर्ज किंवा अन्य कर्जाची संपूर्ण परतफेड केल्यानंतर बँकेने मूळ मालमत्ता कागदपत्रे ३० दिवसांच्या आत परत करणे आवश्यक आहे. बँकेमुळे विलंब झाल्यास दररोज ५,००० रुपये भरपाई लागू होऊ शकते. कागदपत्रे हरवली किंवा खराब झाली, तर ती मिळवण्यासाठी आवश्यक मदत आणि संबंधित खर्चाची जबाबदारीही कर्जदात्या संस्थेवर असते. अशा परिस्थितीत कागदपत्रे मिळवण्यासाठी अतिरिक्त ३० दिवसांची मुदत लागू होऊ शकते.
४. क्रेडिट रिपोर्टमध्ये चुकीची माहिती दिसतेय?
तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टमध्ये चुकीचे कर्ज, थकबाकी किंवा खात्याशी संबंधित चुकीचे तपशील असतील, तर संबंधित बँक किंवा पतमाहिती संस्थेकडे तक्रार करा. तक्रार ३० दिवसांत निकाली न निघाल्यास, लागू नियमांनुसार दररोज १०० रुपये भरपाई मिळण्याची शक्यता असते. त्यामुळे तक्रारीची तारीख आणि संबंधित पुरावे जपून ठेवा.
५. भरपाई मिळवण्यासाठी काय करावे?
सर्वप्रथम बँकेकडे लेखी तक्रार नोंदवून तिचा क्रमांक घ्या. व्यवहाराचे पुरावे, संदेश, अर्ज आणि इतर संबंधित कागदपत्रे जतन करा. तक्रारीचे निराकरण न झाल्यास आणि संबंधित अटी पूर्ण होत असल्यास, आरबीआयच्या तक्रार निवारण यंत्रणेकडे दाद मागता येते.
लक्षात ठेवा: प्रत्येक तक्रारीत भरपाई मिळतेच असे नाही. संबंधित व्यवहाराचा प्रकार, विलंबाचे कारण आणि आरबीआयच्या लागू नियमांनुसार पात्रता ठरते. त्यामुळे बँकेकडून सेवा मिळण्यास विलंब झाल्यास नियम तपासून आपल्या हक्काची भरपाई मागण्याची संधी गमावू नका.
