कांदा खरेदीदारांना मोठा दिलासा! सरकारचा 35 रुपयांचा मास्टरप्लॅन; 17 शहरांत 4 हजार टन कांदा

मुंबई : कांद्याच्या वाढलेल्या दरामुळे ग्राहकांच्या खिशाला झळ बसत असताना केंद्र सरकारने बाजारात थेट हस्तक्षेप केला आहे. दरवाढीचा दबाव कमी करण्यासाठी सरकारने बफर स्टॉकमधील कांदा निवडक शहरांमध्ये विक्रीसाठी उतरवला आहे. आतापर्यंत 17 शहरांमध्ये तब्बल 4 हजार टन कांद्याची विक्री करण्यात आली असून, ग्राहकांना काही ठिकाणी हा कांदा 35 रुपये प्रति किलो या सवलतीच्या दरात उपलब्ध करून दिला जात आहे.

दरम्यान, कांद्याचे दर वाढल्याचा फायदा सध्या शेतकऱ्यांकडे कांदा शिल्लक असलेल्या ठिकाणी होत आहे. मात्र, देशातील बहुतांश शेतकऱ्यांनी आपला कांदा आधीच विकला असल्याने वाढलेल्या बाजारभावाचा लाभ मोजक्या शेतकऱ्यांनाच मिळत असल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे ग्राहकांना दिलासा देण्याबरोबरच बाजारातील पुरवठा सुरळीत ठेवण्याचे आव्हान सरकारसमोर आहे.

सरकारकडे 1.21 लाख टन कांदा राखीव

केंद्र सरकारने 2026 साठी सुमारे 1.21 लाख टन कांद्याचा बफर स्टॉक तयार केला आहे. बाजारात ज्या ठिकाणी कांद्याचे दर जास्त आहेत, त्या शहरांमध्ये परिस्थितीनुसार या साठ्यातील कांदा पाठवला जात आहे. NCCF आणि NAFED या संस्थांच्या माध्यमातून बाजारात कांद्याचा पुरवठा केला जात आहे.

कांदा उत्पादक राज्यांमधून मोठ्या शहरांपर्यंत माल पोहोचवण्यासाठी ट्रकसोबत विशेष रेल्वेगाड्यांचाही वापर केला जात आहे. या विशेष वाहतूक व्यवस्थेला ‘कांदा एक्सप्रेस’ असे संबोधले जात आहे. दिल्ली आणि चेन्नईमध्ये मोठ्या प्रमाणात कांदा पोहोचवण्यात आला असून, गुवाहाटीकडेही कांदा पाठवण्याची तयारी सुरू आहे.

NCCFकडून 1500 टन कांद्याची किरकोळ विक्री

सरकारी आकडेवारीनुसार, आतापर्यंत सुमारे 1500 टन बफर कांद्याची किरकोळ विक्री करण्यात आली आहे. वाढलेल्या दराचा फटका बसलेल्या बाजारपेठांमध्ये 35 रुपये किलो या दराने कांदा उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

सरकारी कांद्याची विक्री दिल्ली-एनसीआर, तामिळनाडू, उत्तर प्रदेश, केरळ, राजस्थान, पंजाब आणि ओडिशा या भागांमध्ये करण्यात येत आहे. यामुळे बाजारातील उपलब्धता वाढवून दरावर नियंत्रण आणण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.

मुंबईत 53, तर चेन्नईत कांदा 63 रुपये किलो

सरकारी बफर स्टॉकमधून स्वस्त कांदा उपलब्ध करून दिला जात असला, तरी बाजारातील सरासरी दर अद्याप चढे आहेत. 28 ऑगस्टला देशातील सरासरी किरकोळ दर 48.50 रुपये किलो होता. 5 सप्टेंबरपर्यंत तो वाढून 50.79 रुपये किलो झाला.

शहरनिहाय पाहता मुंबईत 53 रुपये, दिल्लीत 58 रुपये, चेन्नईत 63 रुपये आणि रांचीमध्ये 40 रुपये किलो असा कांद्याचा दर नोंदवण्यात आला. तर देशातील सरासरी घाऊक दर 42.79 रुपये किलो होता.

आता नवीन खरीप कांद्याची आवक वाढणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. नवीन पीक बाजारात मोठ्या प्रमाणात दाखल झाल्यास पुरवठा वाढून कांद्याच्या दरात आणखी नरमाई येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे सरकारचा बफर स्टॉक आणि खरीप कांद्याची आवक या दोन्हींचा परिणाम आगामी काळात ग्राहकांच्या कांदा खरेदीच्या खर्चावर दिसणार आहे.