सिबिल स्कोअर चांगला तरी बँक कर्ज देत नाही? अहवालातील जुन्या नोंदींमुळे अडकू शकतं तुमचं कर्ज; ‘सेटल्ड’, ‘रिटन ऑफ’चा अर्थ काय? असा सुधारा रिपोर्ट!
मुंबई : तुमचा सिबिल स्कोअर चांगला आहे, उत्पन्न नियमित आहे आणि हप्ते भरण्याची क्षमताही आहे; तरी बँकेने कर्जाचा अर्ज नाकारला तर त्यामागे तुमच्या जुन्या कर्जाचा इतिहास कारणीभूत असू शकतो. अनेकदा कर्जदारांना वाटते की जुने खाते बंद झाल्यानंतर त्याचा परिणाम संपला. मात्र, सिबिल अहवालात ‘सेटल्ड’ किंवा ‘रिटन ऑफ’ अशी नोंद असल्यास नवीन कर्जासाठी बँक अतिरिक्त चौकशी करू शकते. त्यामुळे कर्जासाठी अर्ज करण्यापूर्वी अहवालातील या नोंदींचा अर्थ समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
‘सेटल्ड’ नोंद दिसतेय? हा आहे अर्थ!
एखाद्या आर्थिक अडचणीच्या काळात कर्जदाराला संपूर्ण थकबाकी भरणे शक्य होत नसेल, तर बँक किंवा वित्तीय संस्था कमी रक्कम स्वीकारून कर्जाचा तडजोडीने निपटारा करू शकते. अशा वेळी अहवालात ‘सेटल्ड’ अशी नोंद केली जाते. ठरलेली रक्कम भरल्यामुळे कर्जदाराला व्यवहार संपल्याचे वाटू शकते; मात्र संपूर्ण थकबाकी भरलेली नसल्याचे या नोंदीतून दिसते. त्यामुळे भविष्यातील कर्जाच्या अर्जाचे मूल्यांकन करताना बँक या बाबीचा विचार करू शकते.
‘क्लोज्ड’ आणि ‘रिटन ऑफ’मध्ये नेमका फरक काय?
‘क्लोज्ड’ म्हणजे कर्जाचे खाते बंद झाले आहे. मात्र, त्यासोबत संपूर्ण परतफेड झाली आहे का आणि थकबाकी शिल्लक नाही ना, हे तपासणे आवश्यक आहे.
‘रिटन ऑफ’ म्हणजे बँकेने आपल्या लेखापुस्तकांत कर्जाची रक्कम वसूल न झालेली म्हणून नोंदवली आहे. याचा अर्थ कर्ज माफ झाले, असा होत नाही. कर्जदाराची उर्वरित देणी आणि वसुलीची स्थिती याबाबत संबंधित बँकेकडून माहिती घ्यावी.
जुनी नोंद हटवण्यासाठी काय करावे?
सिबिल अहवालात ‘सेटल्ड’ नोंद असल्यास संबंधित बँकेशी संपर्क साधून उर्वरित रक्कम भरून खाते नियमित करता येईल का, हे विचारा. परवानगी असल्यास आवश्यक रक्कम भरल्यानंतर पावती आणि थकबाकी नसल्याचे लेखी प्रमाणपत्र घ्या. त्यानंतर बँकेने क्रेडिट अहवालातील स्थिती अद्ययावत केली आहे का, हे तपासा. चुकीची नोंद आढळल्यास संबंधित बँक आणि सिबिलकडे तक्रार नोंदवा. मात्र, अचूक नोंद केवळ विनंती केल्याने हटवली जाईलच असे नाही.
चांगला सिबिल स्कोअर असूनही कर्ज का नाकारले जाते?
बँका कर्ज मंजूर करताना केवळ स्कोअर पाहत नाहीत. उत्पन्न, सध्याचे हप्ते, रोजगार, परतफेडीची क्षमता, थकबाकी आणि जुना आर्थिक इतिहास यांचाही विचार होतो. त्यामुळे मोठ्या कर्जासाठी अर्ज करण्यापूर्वी संपूर्ण अहवाल तपासणे, अनोळखी कर्जखाती किंवा चौकशीच्या नोंदींबाबत तक्रार करणे आणि परतफेडीची शिस्त राखणे महत्त्वाचे आहे. लक्षात ठेवा, चांगला स्कोअर उपयोगी असला तरी स्वच्छ आणि अचूक क्रेडिट अहवालही तितकाच महत्त्वाचा आहे.
