ज्येष्ठ अभिनेत्री मधू कांबीकर यांचं निधन; वयाच्या ७३ व्या वर्षी घेतला अखेरचा श्वास

मुंबई : मराठी लोककला, लावणी आणि चित्रपटसृष्टीत आपल्या अभिनयाने स्वतंत्र ओळख निर्माण करणाऱ्या ज्येष्ठ अभिनेत्री आणि लावणी कलावंत मधू कांबीकर यांचं पुण्यात निधन झालं. त्या ७३ वर्षांच्या होत्या. दीर्घ आजारामुळे त्यांची प्राणज्योत मालवली. गेल्या काही वर्षांपासून त्या अंथरुणाला खिळून होत्या. त्यांच्या निधनाने मराठी मनोरंजनविश्वातील एक महत्त्वाचं व्यक्तिमत्त्व काळाच्या पडद्याआड गेलं आहे.

मधू कांबीकर यांनी लावणी, लोकनाट्य, नाटक आणि चित्रपट अशा विविध माध्यमांतून आपल्या कलेचा ठसा उमटवला. ग्रामीण महाराष्ट्रातील लोककलेला व्यापक ओळख मिळवून देण्यात त्यांचं मोठं योगदान राहिलं. त्यांच्या अभिनयातील सहजता, लावणी सादर करण्याची शैली आणि प्रभावी हावभाव यांमुळे त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनात वेगळं स्थान निर्माण केलं.

प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करत कलाक्षेत्रात निर्माण केली ओळख

मधू कांबीकर यांचा जन्म २८ जुलै १९५३ रोजी बीड जिल्ह्यातील माळेगाव खुर्द येथे झाला. प्रतिकूल परिस्थितीचा सामना करत त्यांनी मनोरंजनविश्वात स्वतःची ओळख निर्माण केली. कथ्थक नृत्याचं प्रशिक्षण घेतल्यानंतर १९७३ मध्ये मुंबईतील लालबाग येथील न्यू हनुमान थिएटरमधून त्यांच्या कलाप्रवासाला सुरुवात झाली. लावणी आणि लोकनृत्याच्या सादरीकरणातून त्यांनी रसिकांची मनं जिंकली.

रंगमंचावर लावणी सादर करताना त्यांची प्रकृती अचानक बिघडली होती. त्यानंतर त्यांना पक्षाघाताचा झटका आला. या घटनेनंतर त्यांच्या प्रकृतीवर परिणाम झाला आणि गेल्या काही वर्षांपासून त्या अंथरुणाला खिळून होत्या.

१०० हून अधिक चित्रपटांत केलं काम

मधू कांबीकर यांनी मराठी चित्रपटसृष्टीत विविध प्रकारच्या भूमिका साकारल्या. ‘सतीची पुण्याई’, ‘शापित’, ‘हेच माझं माहेर’, ‘ह्योच नवरा पाह्यजे’, ‘झपाटलेला’, ‘एक होता विदूषक’ आणि ‘रावसाहेब’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका विशेष गाजल्या. त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही काम केलं. १०० हून अधिक चित्रपटांत अभिनय करत त्यांनी आपल्या अभिनयाची छाप उमटवली.

‘शापित’, ‘हेच माझं माहेर’ आणि ‘राघू मैना’ यांसारख्या चित्रपटांतील कामासाठी त्यांना पुरस्कारांनी गौरवण्यात आलं. चित्रपटांसोबतच लोकनाट्य आणि रंगभूमीवरही त्यांनी उल्लेखनीय काम केलं.

‘महाराष्ट्राची लोकधारा’तून दिल्लीपर्यंत पोहोचली कला

१९७७ मध्ये ‘महाराष्ट्राची लोकधारा’ या कलापथकाच्या माध्यमातून मधू कांबीकर यांनी दिल्ली येथे नृत्यनाट्य सादर केलं. त्यांच्या कलेमुळे महाराष्ट्रातील लोकपरंपरेला व्यापक व्यासपीठ मिळालं. लावणीच्या सादरीकरणातून त्यांनी केवळ मनोरंजन केलं नाही, तर महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीची ओळखही जपली.

‘सखी माझी लावणी’तून नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवली परंपरा

‘सखी माझी लावणी’ या कार्यक्रमाच्या माध्यमातून त्यांनी लावणीची परंपरा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला. या कार्यक्रमाचे अमेरिका, दुबई, अबुधाबी आणि मॉरिशस येथेही प्रयोग झाले. अनेक नवोदित कलाकारांना त्यांनी लावणीचं प्रशिक्षण दिलं आणि या लोककलेची परंपरा पुढे नेण्यासाठी योगदान दिलं.

चार दशकांहून अधिक काळाच्या कारकिर्दीत मधू कांबीकर यांनी अभिनय, नृत्य आणि लोककलेच्या माध्यमातून मराठी मनोरंजनविश्व समृद्ध केलं. त्यांच्या निधनाने लावणी आणि लोककलेच्या क्षेत्रातील एक अनुभवी कलावंत हरपल्याची भावना व्यक्त होत आहे.