मद्यप्रेमींना मोठा धक्का! ‘या’ लोकप्रिय ब्रँड्सवर मोठी कारवाई; ‘ही’ 6 कारणं आली समोर
नवी दिल्ली : भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण यांनी काही लोकप्रिय रम आणि व्हिस्की उत्पादनांबाबत नियमभंगाचे आक्षेप नोंदवल्यानंतर मद्य उद्योगात खळबळ उडाली आहे.
ओल्ड मॉन्क, मॅकडॉवेल्स, बॅगपाइपर, रॉयल चॅलेंज आणि अँटीक्विटी ब्ल्यू या ब्रँड्सच्या काही विशिष्ट उत्पादनांवर नियामक कारवाईची प्रक्रिया सुरू झाल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, ही कारवाई सर्व उत्पादनांवर लागू आहे की केवळ काही विशिष्ट व्हेरियंट्स किंवा उत्पादन केंद्रांपुरती मर्यादित आहे, याबाबत अद्याप अधिकृत स्पष्टता आलेली नाही.
FSSAIचे नेमके आक्षेप काय?
FSSAIच्या तपासात काही उत्पादकांनी रम आणि व्हिस्कीला नैसर्गिकरीत्या परिपक्व झाल्यासारखा स्वाद आणि सुगंध देण्यासाठी कृत्रिम किंवा “नेचर-आयडेंटिकल” फ्लेवरिंग वापरल्याचा आक्षेप घेण्यात आला आहे.
नियमांनुसार रम, व्हिस्की, ब्रँडी आणि जिन यांसारख्या मद्यांचा स्वाद आणि सुगंध हा उत्पादन प्रक्रियेदरम्यान नैसर्गिकरीत्या तयार होणे अपेक्षित असते. त्यामुळे कृत्रिम फ्लेवरचा वापर नियमांच्या विरोधात असल्याचे प्राधिकरणाचे मत आहे.
कोणत्या उत्पादनांचा समावेश?
या कारवाईत ओल्ड मॉन्कच्या काही व्हेरियंट्स, मॅकडॉवेल्स नंबर 1 रम, बॅगपाइपर डिलक्स व्हिस्की, रॉयल चॅलेंज व्हिस्की आणि अँटीक्विटी ब्ल्यू व्हिस्की यांचा समावेश असल्याचे सांगितले जात आहे.
मात्र, संबंधित ब्रँड्सच्या सर्व बाटल्यांवर किंवा सर्व राज्यांतील उत्पादनांवर ही कारवाई लागू आहे, असे अद्याप अधिकृतपणे स्पष्ट करण्यात आलेले नाही.
सहा मुद्द्यांवर आक्षेप
FSSAIने संबंधित उत्पादनांबाबत अनेक मुद्द्यांवर आक्षेप नोंदवले आहेत. त्यामध्ये:
कृत्रिम किंवा “नेचर-आयडेंटिकल” फ्लेवरचा वापर.
उत्पादनाच्या नैसर्गिक स्वाद आणि सुगंधात बदल.
मूळ कच्च्या पदार्थांऐवजी फ्लेवरिंगचा वापर.
लेबलवर उत्पादनातील घटकांची अपुरी माहिती.
ग्राहकांची दिशाभूल होण्याची शक्यता.
अशा उत्पादनांची विक्री “रम फ्लेवर्ड स्पिरिट” किंवा “व्हिस्की फ्लेवर्ड स्पिरिट” म्हणून करण्याची आवश्यकता.
कंपन्यांची भूमिका काय?
दरम्यान, संबंधित कंपन्यांनी सर्व नियमांचे पालन केल्याचा दावा केला आहे. काही कंपन्यांनी या कारवाईला न्यायालयात आव्हान दिले असून, हा वाद उत्पादनाच्या सुरक्षिततेबाबत नसून नियमांच्या व्याख्येशी संबंधित असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.
अंतिम न्यायालयीन किंवा नियामक निर्णय येईपर्यंत काही ठिकाणी संबंधित उत्पादनांची विक्री तात्पुरती प्रभावित होऊ शकते. त्यामुळे या प्रकरणात पुढील निर्णयाकडे मद्य उद्योगासह ग्राहकांचेही लक्ष लागले आहे.
