राज्यात 246 नगर परिषदा, 42 नगर पंचायतींसाठी मतदान 2 डिसेंबरला, जाणून घ्या संपूर्ण माहिती….

पुणे : महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांची अखेर अधिकृत घोषणा झाली आहे. राज्य निवडणूक आयोगाने आज (4 नोव्हेंबर) पत्रकार परिषद घेऊन 246 नगर परिषदा आणि 42 नगर पंचायतींसाठी निवडणुका जाहीर केल्या आहेत.

या घोषणेमुळे राज्यातील राजकीय वातावरण तापले असून, सर्वच पक्षांनी तयारीसाठी कंबर कसली आहे. या निवडणुका डिसेंबर 2025 मध्ये होणार असून, आयोगाने संपूर्ण कार्यक्रम वेळापत्रकासह जाहीर केला आहे. निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राज्यभर उमेदवारांची हालचाल आणि कार्यकर्त्यांची गडबड सुरू झाली आहे.

तसेच या निवडणुकीद्वारे एकूण 6,859 सदस्य आणि 288 अध्यक्षांची निवड केली जाणार आहे. मतदान 2 डिसेंबर रोजी होईल आणि मतमोजणी 3 डिसेंबर रोजी होणार आहे.

या निवडणुकीसाठी उमेदवारांना 10 नोव्हेंबर पासून अर्ज दाखल करता येणार आहेत. निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेला संपूर्ण कार्यक्रम खालीलप्रमाणे….

अर्ज दाखल करण्याची सुरुवात: 10 नोव्हेंबरअर्ज दाखल करण्याची अंतिम तारीख: 17 नोव्हेंबरउमेदवारी अर्जांची छाननी: 18 नोव्हेंबरअर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख: 25 नोव्हेंबरमतदान: 2 डिसेंबरमतमोजणी: 3 डिसेंबर

राज्य निवडणूक आयोगामार्फत एकूण 288 स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी निवडणूक प्रक्रिया राबवली जाणार आहे:

नगर परिषदा: 246 (यामध्ये 10 नवनिर्मित आणि 236 मुदत संपलेल्या नगर परिषदांचा समावेश आहे.)

नगर पंचायती: 42 (यामध्ये 15 नवनिर्मित आणि 27 मुदत संपलेल्या नगर पंचायतींचा समावेश आहे. उर्वरित 105 नगर पंचायतींची मुदत अद्याप संपलेली नाही.)

31 ऑक्टोबर 2025 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अंतिम मतदार यादीनुसार, नगर परिषद आणि नगर पंचायतीच्या निवडणुकीसाठी राज्यात एकूण 1,07,03,576 मतदार आहेत. या मतदारांमध्ये 53,79,931 पुरुष मतदार, 53,22,870 महिला मतदार आणि 775 पारलिंगी मतदारांचा समावेश आहे. या सर्व मतदारांसाठी एकूण 13,355 मतदान केंद्रांची व्यवस्था करण्यात आली आहे, ज्यांची केंद्रनिहाय मतदार यादी 7 नोव्हेंबरला प्रसिद्ध होईल.

नगर परिषदा…

यांची सदस्य संख्या साधारणपणे 20 ते 75 असते.निवडणूक बहुसदस्यीय पद्धतीने होणार आहे.सदस्य संख्या विषम असल्यास, एका प्रभागात 3 जागा असतील.मतदारांना 2 ते 3 सदस्यांसाठी आणि नगर परिषदेच्या अध्यक्षांसाठी असे एकूण मते द्यावी लागतील.

नगर पंचायती:

येथे 17 सदस्य संख्या असते. मतदारांना 1 सदस्य आणि 1 अध्यक्ष अशा दोन पदांसाठी मतदान करावे लागेल.

प्रशासकीय व्यवस्था आणि कर्मचारी…

निवडणूक प्रक्रियेसाठी प्रशासकीय यंत्रणा सज्ज झाली आहे:

निवडणूक निर्णय अधिकारी – 288

सहाय्यक निवडणूक निर्णय अधिकारी – 288

कर्मचारी व्यवस्था – 66,675

आरक्षित जागांचा तपशील…

या निवडणुकीत प्रभाग आणि सदस्य पदांसाठी आरक्षण लागू करण्यात आले आहे…

एकूण प्रभाग – 3,820
एकूण सदस्य संख्या – 6,859
महिलांसाठी राखीव प्रभाग – 3,492

दुबार मतदारांवर लक्ष…

मतदान केंद्राच्या बाहेर मोबाईल ठेवण्याची सोय उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय संबंधित निवडणूक निर्णय अधिकारी घेतील. दुबार मतदारांवर नियंत्रणासाठी निवडणूक आयोगाने एक विशेष टूल विकसित केले आहे. संभाव्य दुबार मतदारांच्या नावापुढे डबल स्टार चिन्ह असेल. त्यांची तपासणी करून एकाच ठिकाणी मतदान करण्याची सोय दिली जाईल. अशा मतदारांना दुसऱ्या केंद्रावर मतदान न करण्याचे डिक्लरेशन द्यावे लागेल.