सोन्याचे भाव आणखी किती घसरणार? की पुन्हा ऐतिहासिक उच्चांक गाठणार; तज्ज्ञांनी केला मोठा खुलासा..

मुंबई : जागतिक बाजारातील घडामोडींमुळे सोन्याच्या दरात मोठे चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. काही काळापूर्वी ऐतिहासिक उच्चांक गाठणाऱ्या सोन्याच्या किमतीत आता मोठी घसरण झाली आहे. त्यामुळे सोने खरेदी करण्याचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांसह गुंतवणूकदारांचेही लक्ष बाजारातील पुढील हालचालींकडे लागले आहे. सोन्याचे दर पुन्हा वाढणार की आणखी स्वस्त होणार, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अनिश्चितता, शेअर बाजारातील घसरण आणि महागाईची चिंता यामुळे सोन्याला सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय म्हणून मागणी मिळत आहे. मात्र, अमेरिकेतील व्याजदर, डॉलरची ताकद आणि सरकारी रोख्यांवरील परतावा यामुळे सोन्याच्या दरांवर दबाव निर्माण होत आहे. काही बाजार विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचे दर आणखी 4 ते 7 टक्क्यांनी घसरू शकतात. मात्र, हा अंदाज असून प्रत्यक्ष दर बाजारातील परिस्थितीवर अवलंबून असतील.

सोन्याच्या दरात मोठी घसरण; विक्रमी उच्चांकानंतर किती स्वस्त झाले सोने?

आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याने प्रति औंस 5,602 डॉलरचा ऐतिहासिक उच्चांक गाठला होता. भारतातील मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंजवर (MCX) सोन्याचा दर प्रति 10 ग्रॅम 1,76,306 रुपयांपर्यंत पोहोचला होता. मात्र, 16 ऑक्टोबरपर्यंत उपलब्ध आकडेवारीनुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा दर प्रति औंस 4,185 डॉलर, तर MCX वर प्रति 10 ग्रॅम 1,45,511 रुपये होता.

या आकडेवारीनुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा दर ऐतिहासिक उच्चांकापेक्षा सुमारे 25 टक्क्यांनी घसरला होता. भारतीय बाजारात ही घसरण जवळपास 17 टक्के होती. रुपयाचा विनिमय दर आणि आयात शुल्क यांसारख्या घटकांचाही देशांतर्गत सोन्याच्या किमतींवर परिणाम होतो.

सोन्याचे दर आणखी किती घसरणार? 10 ग्रॅमचा भाव 1.40 लाखांपर्यंत येणार?

आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रति औंस 4,100 ते 4,110 डॉलर ही सोन्यासाठी महत्त्वाची आधारपातळी मानली जात आहे. सोन्याचा दर या पातळीखाली घसरून टिकून राहिल्यास आणखी घसरण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

अशा परिस्थितीत पुढील आधारपातळी 4,000 डॉलर आणि त्यानंतर 3,880 ते 3,900 डॉलरच्या आसपास असू शकते. या पातळीपर्यंत घसरण झाल्यास सध्याच्या दरांच्या तुलनेत सोन्याची किंमत आणखी 4 ते 7 टक्क्यांनी कमी होऊ शकते.

याचा परिणाम भारतीय बाजारावरही होण्याची शक्यता आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घसरण कायम राहिल्यास देशांतर्गत सोन्याचा दर प्रति 10 ग्रॅम 1,43,500 रुपये आणि त्यानंतर 1,40,000 रुपयांपर्यंत येऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. मात्र, हे संभाव्य स्तर आहेत; सोन्याचा प्रत्यक्ष भाव यापेक्षा वेगळा असू शकतो.

अमेरिकेच्या व्याजदरांचा सोन्याच्या किमतींवर परिणाम होणार?

सोन्याच्या पुढील वाटचालीत अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरविषयक निर्णयांची महत्त्वाची भूमिका असेल. व्याजदर उच्च राहिल्यास किंवा वाढल्यास सोन्यासारख्या व्याज न देणाऱ्या मालमत्तेची आकर्षकता कमी होऊ शकते. त्याचवेळी डॉलर मजबूत झाल्यास आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याच्या दरांवर दबाव वाढू शकतो.

ऑग्मोंटच्या मुख्य संशोधन अधिकारी डॉ. रेनीशा चिनानी यांच्या मते, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने एकापेक्षा अधिक वेळा व्याजदर वाढवले, तर आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा दर प्रति औंस 3,800 डॉलरपर्यंत घसरू शकतो. त्याचा परिणाम भारतीय बाजारात प्रति 10 ग्रॅम 1,36,000 ते 1,37,000 रुपयांच्या पातळीवर दिसू शकतो, असा अंदाज त्यांनी व्यक्त केला आहे.

मात्र, व्याजदरांबाबतचा प्रत्यक्ष निर्णय, महागाईचे आकडे आणि डॉलरमधील चढ-उतार यांनुसार बाजाराची दिशा बदलू शकते.

सोन्याचे दर घसरत असतानाही खरेदी का वाढतेय?

सोन्याच्या किमती उच्चांकावरून घसरल्या असल्या, तरी गुंतवणूकदारांचा त्यावरील विश्वास पूर्णपणे कमी झालेला नाही. सप्टेंबरमध्ये संपलेल्या तिमाहीत जागतिक गोल्ड एक्स्चेंज ट्रेडेड फंडांमध्ये (Gold ETFs) विक्रमी 31 अब्ज डॉलरची गुंतवणूक झाल्याची माहिती देण्यात आली आहे.

जगभरातील केंद्रीय बँकांकडूनही सोन्याची खरेदी सुरू आहे. ऑगस्टमध्ये केंद्रीय बँकांनी 39 टन सोने खरेदी केले होते. सप्टेंबरमध्ये या खरेदीचा वेग आणखी वाढल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अनिश्चितता आणि भू-राजकीय तणाव वाढल्यास गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय म्हणून सोन्याकडे वळू शकतात. भारतात सणासुदीच्या काळातील दागिन्यांची मागणीही सोन्याच्या बाजारासाठी महत्त्वाची ठरते. त्यामुळे दरांमध्ये घसरण झाली असली, तरी सोन्याला मागणीचा आधार मिळू शकतो.

सोन्याचे दर पुन्हा विक्रमी उच्चांक गाठणार का?

कोटक सिक्युरिटीजचे कमोडिटी संशोधन प्रमुख अनिंद्य बॅनर्जी यांच्या मते, याच वर्षात सोन्याने पुन्हा ऐतिहासिक उच्चांक गाठणे कठीण ठरू शकते. विक्रमी पातळीवर परतण्यासाठी सोन्याच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ आवश्यक आहे. उच्च व्याजदर आणि सरकारी रोख्यांवरील परतावा यामुळे ही वाटचाल आव्हानात्मक ठरू शकते.

दुसरीकडे, केंद्रीय बँकांची खरेदी, जागतिक तणाव आणि गुंतवणूकदारांची सुरक्षित मालमत्तेकडे वाढणारी मागणी सोन्याला आधार देऊ शकते. त्यामुळे सोन्याचे दर सरळ एका दिशेने जातील, असे सांगता येत नाही.

सोन्याचे दर ठरवणारे 3 महत्त्वाचे संकेत

1. अमेरिकेचे व्याजदर: फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयांमुळे सोन्याच्या दरांवर परिणाम होऊ शकतो. व्याजदर वाढल्यास सोन्यावर दबाव येण्याची शक्यता असते.

2. डॉलर आणि सरकारी रोख्यांवरील परतावा: डॉलर कमजोर झाल्यास सोन्याला आधार मिळू शकतो. मात्र, डॉलर मजबूत राहिला आणि रोख्यांवरील परतावा वाढला, तर सोन्याच्या दरातील तेजी मर्यादित राहू शकते.

3. जागतिक तणाव आणि महागाई: अमेरिका-इराणमधील तणावासारख्या भू-राजकीय घडामोडींमुळे सोन्याची सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून मागणी वाढू शकते. मात्र, कच्च्या तेलाच्या किमती वाढून महागाई वाढली आणि व्याजदर उच्च राहिले, तर सोन्याच्या दरांवर दबावही निर्माण होऊ शकतो.

सोने खरेदी करण्याची ही योग्य वेळ आहे का?

सोन्याच्या दरांमध्ये सध्या घसरणीचा दबाव आणि तेजीला आधार देणारे घटक एकाच वेळी दिसत आहेत. त्यामुळे दर आणखी खाली येतील या अपेक्षेने खरेदी पुढे ढकलायची की सध्याच्या पातळीवर खरेदी करायची, हा निर्णय प्रत्येकाच्या आर्थिक परिस्थितीवर अवलंबून असेल.

दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी केवळ दैनंदिन चढ-उतारांवर आधारित निर्णय घेण्याऐवजी आपली आर्थिक उद्दिष्टे आणि जोखीम सहन करण्याची क्षमता लक्षात घ्यावी. दागिने खरेदी करताना प्रत्यक्ष बाजारभाव, घडणावळ आणि इतर शुल्क तपासणेही महत्त्वाचे आहे.

महत्त्वाचे: सोन्याचे दर आणखी 4 ते 7 टक्क्यांनी घसरण्याचा अंदाज निश्चित नाही. बाजारातील परिस्थिती बदलल्यास सोन्याचे दर पुन्हा वाढूही शकतात. खरेदी किंवा गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यापूर्वी ताजे दर आणि बाजारातील घडामोडी तपासाव्यात.